Dit rapport wordt afgerond in een tijd dat de overheid alom aan kritiek staat blootgesteld. De burger lijkt het vertrouwen in de overheid verloren te hebben, de media breken met regelmaat de staf over de prestaties van de overheid en ook adviesorganen van de overheid schrijven dat het sturingsvermogen van de overheid faalt. Het beeld komt boven van een overheid die te weinig effectief is en het zicht op “de burger” is verloren. De burger is ook de interesse in de gemeente kwijtgeraakt. Wij zijn ons van die context bewust. Daarom willen wij de beschrijving van de toekomstige gemeente vooral relateren aan die burger.

De gemeente is er voor de gemeenschap van burgers en die burgers horen voor de gemeente centraal te staan. Daar dient zij haar beleid op te richten en haar dienstverlening op af te stemmen. De gemeente moet een spreekbuis voor de burgers kunnen zijn. Alleen op die wijze kan de gemeente een brug slaan naar de burgers in een poging om van haar kant een begin te maken met het herstel van het vertrouwen. Dit rapport gaat over de gemeenten, maar de burgers staan centraal.